اتحادیه تعاونی نهادی متشکل از شرکت های تعاونی عضو با موضوع فعالیت واحد به منظور تحقق اهداف مندرج در قوانین و مقررات تعاونی ها می باشند.
اتحادیه های موجود در کشور به دو گروه تقسیم می شوند :
الف- گروهی که تشکیل و فعالیت آن ها طبق مقررات قانون بخش تعاونی مصوب 1370 است.
ب- گروهی که تشکیل و فعالیت آن ها طبق مقررات قانون شرکت های تعاونی مصوب 1350 است.
یادآوری می گردد که ، عضویت در اتحادیه های تعاونی اختیاری است و تعاونی هایی که عضو اتحادیه نباشند از حقوق قانونی محروم نخواهند شد.
ماده 54 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی مصوب 1370 در انحلال اتحادیه شرکت های تعاونی با انحلال شرکت های تعاونی و تصفیه آن ها تفاوتی قائل نگردیده و مقرر می دارد :

" شرکت ها و اتحادیه های تعاونی در موارد ذیل منحل می شوند :
1- تصمیم مجمع عمومی فوق العاده
2- کاهش تعداد اعضاء از حد نصاب مقرر در صورتی که حداکثر ظرف مدت سه ماه تعداد اعضاء به نصاب مقرر نرسیده باشد .
3- انقضای مدت تعیین شده در اساسنامه مربوط در صورتی که در اساسنامه مدت تعیین شده باشد و مجمع عمومی مدت را تمدید نکرده باشد.
4- توقف فعالیت بیش از یک سال بدون عذر موجه.
5- عدم رعایت قوانین و مقررات مربوط پس از 3 بار اخطار کتبی در سال به وسیله وزارت تعاون بر طبق آیین نامه مربوط
6- ورشکستگی طبق قوانین مربوط

    چند نکته :

بند های 2 و 4 و 5 وزارت تعاون بلافاصله طبق آیین نامه مربوط انحلال تعاونی را به اداره ثبت محل اعلام می نماید.
اعلام نظر وزارت تعاون در مورد بندهای 4 و 5 در دادگاه صالح قابل شکایت و رسیدگی می باشد.
با توجه به تبصره 1 ماده 54 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی پس از اعلام انحلال و ثبت ، بلافاصله در اداره ثبت محل، تصفیه صورت می گیرد.لازم به ذکر است تصفیه شرکت های تعاونی اعم از این که شرکت از جمله شرکت های تجاری مندرج در بند 7 ماده 20 قانون تجارت باشد یا نباشد یا از جمله شرکت های تعاونی غیرتجاری با فعالیت تجاری یا غیرتجاری باشد تصفیه آن ها به صورت یکپارچه بر اساس قانون تجارت صورت می گیرد.
مقاماتی که حق انحلال دارند عبارت است از :
مجمع عمومی فوق العاده یا اتحادیه تعاونی ، وزارت تعاون و دادگاه

    مدارک مورد نیاز جهت ثبت انحلال :

1. مدارک مثبت هویت شرکا
2. تمامی مدارک ثبتی شرکت
3.  اصل صورتجلسه انحلال که به تایید همه شرکا و مدیر تصفیه رسیده باشد.
4.  مجوز انحلال در صورت اخذ اعتبار از دستگاه های دولتی یا عمومی
در خاتمه این نوشتار اضافه می کنیم که به موجب قانون شرکت های تعاونی مصوب 1350 تشکیل دو شورا به نام " شورای عالی هماهنگی تعاونی های کشور " و " شورای رسیدگی و داوری در اختلاف تعاونی ها " پیش بینی شده است. ( بند ب ماده 134 ).